“Ik moet juist helemaal niet loslaten!” – controle over je gezondheid

  • 2 februari 2015

Gisteren heb ik een zogenaamde spijbel-dag genomen. Een extra dagje vrij.
Eigenlijk meer een paar uur vrij, om mijn werk heen.
Eigenlijk was het meer een paar uur uitstel van het schrijven van een blog; ik was al dagen bezig het perfecte onderwerp te verzinnen. Ik had de uren in de ochtend gereserveerd om te schrijven, de foto’s bij elkaar te verzamelen, de onderwerpen in categorieën onder te brengen, alles voor de perfecte blog. Minstens één, want ik voelde me ambitieus, de afgelopen dagen.

Dus in plaats van schrijven, belde ik een vriendin.

Het probleem dat ik heb met het bellen met vriendinnen, is dat ik zelden over koetjes en kalfjes kan praten. De onderwerpen waar we het over hadden, raakten een paar cruciale punten in parallellen van onze levens, en het zette me aan het denken. Het zette me vooral aan het denken over het woord ‘loslaten’, een woord dat deze week al vaker ter sprake was gekomen.

In dit gesprek kwam het ter sprake in de vorm van “Zou je het idee van een perfecte blog niet eens loslaten?”…

Wat is er zo fascinerend aan het woord ‘loslaten’ ?

‘Loslaten’ is een term die we erg losjes gebruiken, in het vak der coaches en andere therapeuten.

“Ik heb problemen met mijn moeder.” → “Je moet je moeder loslaten.”
“Ik kan me niet ontspannen, want er zijn deadlines op mijn werk.” → “Dat klinkt als perfectionisme, moet je leren loslaten.”
“Ik weet niet of ik mijn werk nog wel zo leuk vind, ik sta op het punt te solliciteren, maar ik weet niet op wat voor soort werk.” → “Laat je gedachten daarover los, en de oplossing zal zich vanzelf aandienen.”

De afgelopen maand heb ik deelgenomen aan een webinar, waarin de coach van dienst een vraag las die grofweg inhield: “Dus het is een kwestie van loslaten?”
De coach antwoordde met een vrij strak geluid: “Wat is dat, loslaten? Ik weet niet wat je er mee bedoelt.” En legde uit wat zij bedoelde, in háár termen, die bijna synoniemen waren aan ‘loslaten’, zonder dat ze het woord hoefde te gebruiken.
Ik moest daar om gniffelen, en vond het een therapeuten-trucje: laat nooit de eigen woorden gebruiken, want stel je voor dat ze het door hebben voordat  ze jouw programma hebben kunnen aanschaffen.

Tegelijkertijd had ze een interessant puntje.
‘Loslaten’ wordt zo vaak gebruikt, dat de betekenis wat verloren gaat. Slijtage.

Vroeger, tijdens de studie, leerden we trucjes om mensen uit te leggen wat een verschil in loslaten zou kunnen zijn.

009 Loslaten
“Maar hoe laat je los? Laat je los om het kwijt te raken, of laat je los zodat het naar je terug kan komen?” – vaak gebruikte en gehoorde verklaring van de manieren om los te laten.

 

Het geeft fysiek een leuk beeld, maar ik heb er zelf jarenlang mee geworsteld. Is de tweede manier niet gewoon jezelf voor de gek houden? Jezelf wijs maken dat je iets los laat, met de zekerheid dat je het altijd weer kunt vast pakken als je het nodig vindt?

Een voorbeeld.

Een paar jaar geleden ben ik, bij gebrek aan beter woord, verschrikkelijk gepiepeld door een oude opdrachtgever. Ik had te laat in de gaten dat hij gestopt was met het betalen van mijn facturen, ik werkte te lang door, en kan sindsdien fluiten naar een paar duizend euro. In eerste instantie ben ik met advocaten aan de slag gegaan, maar advocaten kosten geld, het proces zou jaren kunnen gaan duren, de opdrachtgever is het type ‘klassieke pestkop’ die het proces nog eens extra zou kunnen rekken met iedere drogreden die hij zou kunnen verzinnen, en ik wist dat ik op een bepaald moment zou moeten beslissen of ik het geld nog kon opbrengen om mijn gelijk te halen.
En met mijn gelijk het geld waar ik recht op had gehad.
Ik moest, kortom, nadenken of ik het ‘los wilde laten’.

 

De strijd die die beslissing werd, was gigantisch, en pas dit jaar gestreden, kan ik alvast vertellen, dankzij onder andere de hulp van die vriendin. En een 12 stappen programma…
In het eerste jaar weigerde ik de strijd op te geven want “ik had gelijk! Hij had het recht niet! Hij is een  [ vul een willekeurig scheldwoord in ] , en heeft het récht niet me zo te behandelen!” en meerdere redenen die me een slachtoffer van de situatie maakten.
Het tweede jaar werd ik iets meer realistisch, dankzij mijn besluit mijn innerlijke dramaqueen wat rust te geven, en van het slachtofferschap af te stappen. Ik begon kosten en baten tegen elkaar af te wegen.

Het derde jaar was de innerlijke strijd beslist, daar kom ik later op terug.

We gaan eerst even de term ‘loslaten’ verder analyseren.

In zo’n 12 stappen programma staat ‘loslaten’ op een bepaalde manier centraal. Goed voorbeeld is het gebed van innerlijke rust, waar veel van die programma’s mee geopend worden.

 

18 sep 2012
Klein stukje ‘Gebed voor innerlijke rust”.

 

Eigenlijk vraag je aan een hogere macht, het universum, God, Allah, of in wie je dan ook gelooft, om je problemen a) uit je blinde vlek te halen, en b) te verdelen in de subgroepen ‘door mij op te lossen’ en ‘niet door mij op te lossen’.
Op het moment dat je besluit dat een probleem niet door jou op te lossen is, vraag je een variant op “help het me los te laten”. In de hoop dat het je innerlijke rust geeft.

Die innerlijke rust kwam bij mij pas na drie jaar, dus heb geduld…

Het is helaas niet een kant en klare oplossing: “Ik laat het los, dus ik voel me beter!” Er zitten laagjes in. Zoals bij, laten we zeggen, appeltaart.

appeltaart
De lagen waar ik me doorheen moest worstelen voordat ik de keuze kon maken los te laten.

 

Daarnaast heb ik ooit geleerd dat ieder woord een tegenhanger heeft.
Kijken we naar ‘loslaten’, en vooral naar ‘het gebrek aan kunnen loslaten’, dan kom ik vaak uit op ‘controle-issues’. Als ik iets niet kan loslaten, betekent dat dat ik de controle op dat iets wil kunnen blijven houden.

In mijn voorbeeld, bijvoorbeeld, probeerde ik de controle te houden op de uitkomst. De opdrachtgever had mij gepiepeld, er was mij onrecht aangedaan, dus hij moest daar voor betalen. Een bevredigende uitkomst zou zijn dat hij minstens mijn facturen zou betalen, en daarnaast nog wat emotionele schadevergoeding, dankzij mijn slachtofferschap.

Dus, vind ik, is de term ‘loslaten’ nauw verbonden met de term ‘controle-issues’.

Helder, begrijp ik. En nu ?
Wat kan ik met die analyse ?

Ik ben van het aanpakkende type.
– Is “A” het probleem?
– Dan is “B” een van de oplossingen, die ik nu ga uitvoeren.

De oplossing voor ‘controle-issues’ is ‘loslaten’, een keuze waar ik voor kan kiezen.
Hulpvaardige mensen in mijn omgeving vonden de ideale vorm van loslaten: Je moet je opdrachtgever loslaten, en er gewoon maar op vertrouwen dat karma een bitch is.
Niet mijn manier.
Allereerst zorgt zo’n zin voor het versterken van mijn controle-issues, want ik wil alleen maar weten wat voor bitchiness karma allemaal voor hem in petto heeft. Bovendien heb ik suggesties voor het soort bitchiness dat ook nog voordeel voor mij op kan leveren.

In mijn voorbeeld had ik, met al mijn controle-issues, besloten dat de uitkomst een van twee scenario’s kon worden:

1) ik kon een rechtszaak winnen, en veel geld krijgen, of
2) ik kon een rechtszaak verliezen, en meer geld kwijt raken dan hij me schuldig was.

De subscenario’s van item 2) waren dan:

1) ik zou me ellendig voelen, want het recht had niet gezegevierd, en ik zou het slachtoffer blijven, of
2) ik zou keihard moeten werken om mezelf uit de schulden te krijgen, omdat ik er vanuit gegaan was dat ik zou winnen.

Dit was het lijstje dat ik opstelde in het tweede jaar, dat moge duidelijk zijn.
Het jaar dat de strijd begon om het loslaten: “Wat zou er gebeuren wanneer ik de strijd los ga laten?” Of de bekendere variant: “Wat zou het me opleveren als ik niet verder ga strijden?”

Ik zag alleen alles wat ik niet zou kunnen doen, zoals mijn gelijk halen,
Wat ik nodig had was een creatievere ombuiging. Dit was een ‘niet door mij op te lossen probleem’, onder andere vanwege gebrek aan financieel uithoudingsvermogen.

20110918-094511
Kung Fu Panda

Ik besloot dat de keuze niet moest zijn: “Ga ik mijn geld en mijn gelijk terug halen, of niet?”, maar: “Wil ik me ellendig voelen, of prettig?”
Daarom besloot ik dat ik moest uitzoeken wat ik kon doen om me prettig te voelen.
Mijn werk bleek een prima methode te zijn; ik voelde me steeds prettiger, het ‘niet door mij op te lossen probleem’ schoof verder naar de achtergrond, tot ik op een dag merkte dat ik het geen probleem meer was. Bij het invullen van de belastingpapieren van vorig jaar besloot ik ‘zomaar’ dat ik de openstaande facturen af ging schrijven als ‘Pech. Dan maar niet.’

‘Loslaten’ met een omweg.
Of ‘controle uitoefenen’ op een gebied dat ik wel zelf kon beïnvloeden door heel bewust te kiezen voor iets anders.

Hey! Maar jij zei…

Correct! Goed opgelet.

‘Controle uitoefenen’ is heel duidelijk niet hetzelfde als ‘controle-issues’, zowel in term, als in gevoel. ‘Controle uitoefenen’ doe je om een situatie in het ‘hier en nu’ te beïnvloeden, met ‘controle-issues’ probeer je de uitkomst van die situatie te beïnvloeden.
Het verschil tussen “ik geef je een aardigheidje omdat ik aan je moest denken” en “ik geef je een aardigheidje, omdat ik wil dat je me aardig vindt en blijft vinden”.
Een verschil in motivatie.

Nog een laatste voorbeeld over loslaten.

De andere reden dat ‘loslaten’ als term deze week een belangrijke plek in conversaties had, was een gesprek dat ik had met een bevriende klant. Ik heb regelmatig gesprekken met haar, de laatste tijd, want zij heeft de laatste tijd last van meer dan behoorlijke pech.
Zij heeft een aandoening genaamd Ehlers-Danlos.
Het is een ingewikkeld reumatisch soort aandoening, een pijnlijke aandoening, en het komt voor dat mensen met zo’n aandoening in een rolstoel belanden.

De klant vertelde me dat de reden waarom zij met haar klachten een bedrijf kan runnen, alles te maken heeft met het juist niet ‘loslaten’. Zij heeft controle over haar klachten, maar niet op het uiteindelijke resultaat. Ze luistert erg goed naar wat haar lichaam aangeeft dat ze aankan, en werkt daarmee, of ‘leeft daarmee’, en weet tegelijkertijd helemaal niet waar haar aandoening haar gaat brengen. Zij weet alleen dat ze nog zoveel mogelijk rolstoelloos wil doen, en zorgt er voor dat dat aan het lukken is.

Dit in tegenstelling tot sommige andere mensen met dezelfde aandoening, die de uitspraak “je moet er mee leren leven” zien als een verkapte verklaring van een handicap: “Ik kan er niks meer aan doen, de dokter zegt dat ik er maar mee moet leren leven…”

47 Buurhondjes
De eerste stap op weg naar het bewust kiezen voor loslaten.

Het is dus mogelijk om tegelijkertijd controle uit te oefenen op een situatie, en je nog steeds niet druk te maken over de uitkomst.

Wat is nu je conclusie ?

In het boekje ‘Denk jezelf gezond in 5 stappen’, zijn een aantal van de stappen gebaseerd op de term ‘loslaten’, of, in diezelfde lijn, ‘vertrouwen’ en ‘geloven’.

Vooral stap 1, ‘geloof in je gezondheid’, is gebaseerd op dit principe.
De opdracht van die stap is: ‘laat al je ideeën, of angsten, over je ziekte los’.

Net zoals in mijn voorbeeld over mijn oude opdrachtgever, geldt voor ziekte en gezondheid ook het principe ‘daar waar je energie in steekt, wordt groter’.
Hoe langer ik bezig was mijn gelijk te halen, en daarmee het geld te krijgen waar ik recht op had, hoe groter mijn frustratie, mijn gevoel van onmacht en onrecht, en mijn ontevredenheid werd. Dat hinderde mijn dagelijks leven, en mijn werk.

Dit geldt ook voor ziekte: hoe meer aandacht je besteedt aan hoe ernstig je klachten zijn, hoe ernstiger je je klachten gaat ervaren. Ongeacht of de klachten daadwerkelijk ernstiger worden.

Gelukkig werkt het omgekeerde ook.
Hoe meer ik me bezig begon te houden met dat wat ik wilde doen, en hoe ik het wilde doen, hoe meer plezier ik kreeg in wat ik deed, en, breed getrokken, hoe plezieriger ik werd in de omgang.
Zo ook met gezondheid: hoe meer je je bezig kan houden met wat allemaal wel kan, hoe gezonder je je gaat voelen. De verschillen die aangegeven worden in de beleving van pijn wanneer de aandacht alleen maar op de pijn gericht is, en wanneer de aandacht verlegd wordt naar plezierigere dingen, zijn significant.

Dit betekent, echter, dat je een bewuste keuze moet maken om ‘los te laten’.

009 keuzes
Er is een nauwe band tussen ‘loslaten’ en ‘geloven’ of ‘vertrouwen’. Je kan er voor kiezen je negatieve gedachten los te laten, en te geloven in je positieve gedachten en gevoelens.

Natuurlijk kan je wachten tot je je beter voelt, en je dan gaan bezig houden met “zie? Zo kan ik me dus ook voelen!”.
Wat sneller werkt, is wanneer je het besluit neemt je prettig te willen voelen, en daar naar te handelen.

“Right, Misja. Want ‘sta op en loop’ heeft eerder al zo goed gewerkt voor me?”

Ik zeg niet dat je het onmogelijke van jezelf moet verwachten.
Ik zeg alleen dat je je, binnen je eigen mogelijkheden, een stuk prettiger kan voelen dan dat je je mogelijk op dit moment voelt.
Als je op dit moment bijvoorbeeld pijn voelt, is dat waarschijnlijk (hopelijk!) op een bepaalde lokatie in je lichaam, en niet in heel je lichaam. Die lokatie is waarschijnlijk (weer: hopelijk!) minder dan 10% van je hele lichaam.
Hou je je echt het liefst bezig met dat beetje van je lichaam, of ga je kijken wat je met de overige 90% van je lichaam nog kan doen?

Laat ik voorop stellen: ik kijk vooral naar de zogenoemde psychosomatische klachten. Ik ben niet degene die zegt dat je bijvoorbeeld met Ehlers-Danlos nog van alles kan doen; het is niet aan mij te beoordelen hoeveel last je van dat soort aandoeningen hebt.

Bij psychosomatische aandoeningen, echter, weet ik gegarandeerd zeker dat je een bewust besluit kan nemen jezelf prettiger te voelen.

Comments are closed.